Những người cùng thời

Cuộc đời của các bậc danh nhân thường được công chúng đóng khung trong một vài huyền thoại, và người ta cũng thường quên mất rằng một vài cái huyền thoại ấy không đủ để nói lên cả con người, cả cuộc đời họ, càng hay quên mất rằng bên ngoài một vài huyền thoại đó, các bậc danh nhân cũng chỉ là những con người bình thường mà thôi. Họ cũng có những khó khăn trong cuộc sống, những trắc trở, những khổ đau, mâu thuẫn và dằn vặt. Những cuốn tiểu sử có thể giúp người ta có cái nhìn chân thật hơn về các bậc danh nhân, xong chúng luôn thiếu một thứ: những cảm nhận về đối tượng được viết của người viết với tư cách là một người từng sống và làm việc bên cạnh họ.
“Những người cũng thời” của Ilya Ehrenburg vì thế giúp người đọc có thể hiểu phần nào những khía cạnh của cuộc đời những danh nhân một cách sâu sắc và gần gụi hơn, khi nó được viết bởi một danh nhân về những danh nhân mà ông từng cùng đánh bạn, từng làm việc chung, từng cùng “sống”. Cuốn sách đề cập đến nhiều tên tuổi lỗi lạc, trải dài trong các lĩnh vực văn thơ và hội họa, như Esenin, Maiakovski, Hemingway, Picasso… và những giờ phút mà họ bộc lộ bản thân như một người bạn, chứ không phải như một thần tượng nào đó xa vời trong những ánh hào quang mịt mờ.

nhung nguoi cung thoi
Những trang viết của Ehrenburg không đơn thuần kể lại mối quan hệ mà ông từng có với những danh nhân, mà còn tập trung khắc họa con người họ trong cách mà họ phản ứng với cuộc sống, và đặc biệt là với thời cuộc của những năm tháng biến động đó của nhân loại. Với mỗi người, Ehrenburg đều cố gắng để nhìn ra những điểm độc đáo nhất trong con người, trong tài năng của họ, hoặc cố gắng lý giải điều gì trong cá tính của họ đã tạo nên những bi kịch cho chính họ.
Hoá ra ẩn sau những huyền thoại (thường rất thích tập trung vào sự cá biệt của những danh nhân, đôi khi xoáy sâu có chủ đích vào “sự điên rồ”), các danh nhân lại thường không hề gai góc. Cho dù khoác lên thân mình nhiều lớp vỏ rất khác nhau, khi mãnh liệt bất chấp (như Maiakovski), khi mơ màng lơ đãng (như A.Tonstoi), khi cá nhân cực đoan (như Gide)… nhưng điểm chung của các danh nhân mà người đọc có thể kết luận lại cuối cùng có lẽ là: họ đều rất người.